RSS Mapa strony Mój portal Zadaj pytanie
    
Jesteś tutaj: Strona główna Prawo pracy Zatrudnianie członków zarządu
Rozmiar tekstu: f1f2f3
Dokument aktualny
Ważny od 2014-12-30  

O czym trzeba pamiętać przy zatrudnianiu wspólnika w spółce z o.o.

Pytanie: Proszę o wykładnię prawną zatrudnienia na pełnym etacie w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością współwłaściciela tej spółki, posiadającego ponad 50% udziałów.
Odpowiedź: W przypadku spółki z o.o. wspólnicy mogą być w niej zatrudnieni, zarówno gdy są wyłącznie wspólnikami, jak i dodatkowo członkami zarządu spółki. Problemy prawne, zwłaszcza dotyczące stosunku ZUS do relacji pracowniczych w spółce powstają głównie w przypadku jednoosobowej spółki z o.o. oraz spółki, w której wspólnikami są małżonkowie lub osoby spokrewnione.
W spółce wieloosobowej, w której wspólnicy nie są spokrewnieni i wspólnik, o którego zatrudnienie chodzi nie jest członkiem zarządu (czyli nie zachodzi problem podporządkowania pracowniczego) sytuacja jest przejrzysta. Wspólnik ten może być zatrudniony w spółce zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy cywilnoprawnej. Punktem wyjścia do oceny omawianej sytuacji jest ustalenie, jakie są cechy stosunku pracy.

Cechy stosunku pracy

Według art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Wynika stąd, że cechami stosunku pracy są:
  • osobiste świadczenie pracy przez pracownika,
  • pracownikiem może być tylko osoba fizyczna,
  • świadczenie pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, przy czym koniecznym elementem tego stosunku jest podporządkowanie pracownika,
  • świadczenie pracy w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.

W szczególności wspólnik (pracownik) musi być podporządkowany pracodawcy w procesie świadczenia pracy. Musi więc być podporządkowany np. bezpośrednio zarządowi spółki. Dla stwierdzenia, że pracownicze podporządkowanie pracownika pracodawcy występuje w treści stosunku prawnego z reguły wskazuje się na takie elementy, jak:
  • określony czas pracy i miejsce wykonywania czynności,
  • podpisywanie listy obecności,
  • podporządkowanie pracownika regulaminowi pracy oraz poleceniom kierownictwa co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy oraz
  • obowiązek przestrzegania norm pracy, obowiązek wykonywania poleceń przełożonych, wykonywanie pracy zmianowej i stała dyspozycyjność, dokładne określenie miejsca i czasu realizacji powierzonego zadania oraz ich wykonywanie pod nadzorem kierownika.
Jeżeli te cechy istnieją, umowa o pracę nie powinna być kwestionowana.
Ważne! Stanowisko, rodzaj świadczonej pracy i przez to przedmiot umowy o pracę nie może być dowolny. Przedmiot umowy o pracę, wskazany w umowie - wykonywana praca, musi odpowiadać pracy faktycznie świadczonej. Zatem od wspólników i od realiów stanu faktycznego zależy, jakie czynności wspólnik rzeczywiście wykonuje w ramach faktycznego podporządkowania pracowniczego.

Przychód podlegający opodatkowaniu

Ponadto należy pamiętać, że każdy wspólnik, ze względu na posiadany udział bądź udziały, uzyskuje corocznie dywidendę, która stanowi dochód w rozumieniu podatku dochodowego od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu.

Jednakże w sytuacji, gdy wspólnik wykonuje w spółce dodatkowe czynności w ramach zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, wtedy będzie też uważany za pracownika w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reprezentacja spółki przy zawieraniu umowy z członkiem zarządu

Zawarcie przez spółkę umowy o pracę (jak i innych umów) z członkiem zarządu jest poddane regulacji szczególnej art. 210 § 1 ksh, który wymaga, aby w umowie między spółką a członkiem zarządu reprezentowała spółkę rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

Przepis art. 210 § 1 ksh ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Odnosi się do każdego członka zarządu, a jego celem jest uniemożliwienie dokonywania przez spółkę czynności prawnych z którymkolwiek członkiem zarządu, zgodnie z ogólnymi zasadami reprezentacji spółki (przez członków zarządu albo osoby, które swoją kompetencję opierają na umocowaniu udzielonym przez zarząd). Z tego powodu reprezentację powierza się osobom niezależnym od członków zarządu.

Czynności dokonane wbrew temu nakazowi są bezwzględnie nieważne. Sporne jest, czy art. 210 § 1 ksh dotyczy wszystkich umów zawieranych przez spółkę z członkiem, czy też tylko takich, które wiążą się z pełnieniem przez niego funkcji członka zarządu. Według większości autorów komentarzy dotyczy on wszelkich umów, a w zakresie umów o pracę, zlecenia i innych, których przedmiotem jest zatrudnienie członka zarządu, jego obowiązywanie nie podlega dyskusji.
Ważne! Jeżeli w spółce nie ma rady nadzorczej, konieczne jest powołanie pełnomocnika uchwałą, wskazującą podstawowe warunki umowy o pracę (zlecenia), jaka zawarta zostanie z członkiem zarządu.
Autorem odpowiedzi jest:  Maciej Szupłat, adwokat

Więcej znajdziesz w hasłach: