RSS Mapa strony Mój portal Zadaj pytanie
    
Jesteś tutaj: Strona główna Aktualności Podatki w spółce
Rozmiar tekstu: f1f2f3
Dokument aktualny
Ważny od 2018-12-01  

Wydatki na ograniczenie produkcji, mogą być kosztem podatkowym

Gospodarczo racjonalne decyzje, podejmowane pierwotnie w określonych warunkach, w związku z negatywną zmianą okoliczności (np. wzrostem cen, obniżeniem popytu, wzrostem kosztów, zmianą koniunktury), mogą skutkować koniecznością podejmowania działań zmierzających do zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów i ponoszenia w związku z tym wydatków, które można zakwalifikować do kosztów podatkowych w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 871/16

Stan faktyczny

Spółka R. S.A. („spółka) wystąpiła z wnioskiem do Ministra Finansów o udzielenie interpretacji podatkowej w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka we wniosku wskazała, że w 2007 r. podjęła decyzję o otworzeniu nowego działu produkcyjnego i w tym celu zawarła z podmiotem zewnętrznym umowę najmu nieruchomości zabudowanej (hali produkcyjnej, zaplecza socjalnego, placu składowego) oraz umowę o współpracy. Umowy zawarto na 10 lat. Przewidywały one możliwość wcześniejszego ich rozwiązania z zachowaniem dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Kryzys gospodarczy wywołał jednak spadek zamówień realizowanych przez spółkę oraz wymusił częściową zmianę jej planów biznesowych.
Po trzech latach spółka doszła do wniosku, że dalsze utrzymywanie działu produkcyjnego byłoby nieefektywne i zdecydowała się na wypowiedzenie umów z przyczyn ekonomicznych (istotny spadek zleceń). W międzyczasie pomiędzy spółką i wynajmującym powstał spór co do możliwości skutecznego rozwiązania tych umów. Ostatecznie został on rozstrzygnięty wyrokiem sądu, w którym uznano, że spółka nie dokonała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu, ponieważ wskazane przez nią przesłanki ekonomiczne nie mogły być powodem jednostronnego rozwiązania tej umowy. W rezultacie sąd określił, że umowa wciąż trwa, a spółka zobligowana jest do zapłaty zaległych czynszów. Po wydaniu wyroku strony sporu powróciły do negocjacji i podpisały porozumienie, na mocy którego rozwiązały umowę najmu i umowę o współpracy, a spółka - w ramach uregulowania roszczeń - zgodziła się wypłacić wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie tych umów. Kwoty uzgodnionego wynagrodzenia ustalone zostały na poziomie mniejszym niż suma kwot z tych umów, jakie spółka musiałaby zapłacić do końca ich obowiązywania.
W związku z tym spółka poprosiła o wyjaśnienie - czy wydatki na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu i umowy o współpracy będą stanowiły dla niej koszty uzyskania przychodów?
Spółka uważała, że tak, gdyż kwoty te spełniają wszelkie przesłanki kosztów podatkowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. i jednocześnie nie zostały objęte wyłączeniem z art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Stanowisko Ministerstwa Finansów

Uznając stanowisko spółki za nieprawidłowe, organ podatkowy wskazał jednak, że choć co prawda wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu i umowy o współpracy nie zostało objęte wyłączeniem z art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., to jednak nie spełnia ono przesłanek wyszczególnionych w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. i tym samym nie może zostać uznane za koszt uzyskania przychodu. W ocenie organu cel wskazany przez ustawodawcę w postaci osiągnięcia przychodów podatkowych nie tylko nie zostanie osiągnięty, lecz - wprost przeciwnie - spółka pozbawi się elementów przynoszących przychody podatkowe, a mianowicie możliwości korzystania z produkcji. Nie można więc uznać, że wydatek poniesiony na zapłacenie wynagrodzenia zostanie poniesiony w celu osiągnięcia przychodów, gdyż rozwiązanie umowy najmu, jak i umowy o współpracę żadnego przysporzenia (nawet potencjalnego) nie przyniesie.

Wyrok WSA w Gliwicach

Nie zgadzając się z taką interpretacją przepisów spółka zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który skargę spółki uwzględnił. Sąd uznał bowiem, że możliwe jest wpisywanie w ciężar kosztów podatkowych wydatków nakierowanych na wycofanie się z niekorzystnych dla podatnika inwestycji, czy zobowiązań umownych wobec osób trzecich. Sprawa na skutek skargi kasacyjnej organu podatkowego znalazła swój finał przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Komentarz eksperta
Przemysław Mańko
Radca prawny
NSA uznał, że spółka była uprawniona do zaliczenia poniesionej kary za wcześniejsze rozwiązanie umowy do kosztów podatkowych. Fakt, że spółka nie oczekiwała określonego efektu gospodarczego nie dyskwalifikuje poniesionego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Jak podkreślił sąd, w procesie działań gospodarczych przedsiębiorca dąży bowiem nie tylko do maksymalizacji przychodów ale i minimalizacji strat.

Więcej znajdziesz w hasłach: