RSS Mapa strony Mój portal Zadaj pytanie
    
Jesteś tutaj: Strona główna Aktualności Kodeks spółek handlowych
Rozmiar tekstu: f1f2f3
Dokument aktualny
Ważny od 2016-12-22  

Dowiedz się, na czym polegają czynności nieprzekraczające zwykłego zarządu

Kodeks spółek handlowych nakłada na członków zarządu prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Każdy z nich może realizować bez uprzedniej uchwały zarządu sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki. Przekonajmy się, jak prawidłowo powinniśmy to interpretować.
Przepisy Kodeksu spółek handlowych (dalej: ksh) nie wskazują wprost, co dokładnie należy rozumieć przez sprawy przekraczające i nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności. Ocena, czy czynność ma charakter zwykłej, czy przekraczającej ten zakres powinna być dokonywana tylko w odniesieniu do konkretnej spółki. Należy przy tym wziąć pod uwagę m.in. takie informacje jak:
  • cel spółki,
  • skala prowadzonej działalności,
  • stan finansów,
  • wysokość kapitału zakładowego,
  • poziom zadłużenia,
  • wartość aktywów.
Jednym z najistotniejszych wymienionych obowiązkowych elementów przy ocenie charakteru danej czynności jest cel działalności spółki. Jeżeli więc główną działalnością danej spółki jest przykładowo hurtowa sprzedaż towarów spożywczych, to umowa na ich zakup będzie mieściła się w granicach czynności zwykłego zarządu, jeżeli nie będzie przekraczała możliwości finansowych spółki.

Podsumowując, za czynność zwykłego zarządu uznamy działanie, którego dokonanie jest niezbędne do normalnego, niezakłóconego funkcjonowania spółki. Ponadto przy ustalaniu charakteru danej czynności należy w szczególności wziąć pod uwagę jej skutki w odniesieniu do majątku oraz obrotów spółki.
Przykład: Zakup telewizora może zostać uznany za czynność zwykłego zarządu w spółce posiadającej sumę aktywów na poziomie 100 tys. zł, podczas gdy w spółce posiadającej sumę aktywów na poziomie 10 tys. zł będzie to czynność o zgoła innym charakterze.
Sąd Najwyższy uznał, że czynnością mieszczącą się w granicach zwykłego zarządu jest udzielenie urlopu wypoczynkowego członkowi zarządu lub przesunięcie terminu wykorzystania tego urlopu w okolicznościach wskazanych w Kodeksie pracy, dokonane przez innego członka zarządu. Tego typu działanie może bowiem podjąć każdy członek zarządu bez wcześniejszej uchwały tego organu. Jest on bowiem uprawniony do reprezentacji pracodawcy w podejmowaniu stosownych czynności w jego imieniu w zakresie stosunku pracy.

Warto przy tym wskazać, że nawet jeżeli określona czynność ma zwykły charakter, to w celu jej zrealizowania może być konieczne podjęcie uchwały zarządu. Będzie tak w sytuacji, gdy chociażby jeden z pozostałych członków zarządu sprzeciwi się jej realizacji. Sprzeciw trzeba złożyć przed podjęciem czynności albo w jej trakcie. Zasadniczo nie ma znaczenia ani powód, ani forma zgłoszenia protestu. Umowa spółki może jednak nakładać na składającego sprzeciw dodatkowe obowiązki w postaci sposobu jego wyrażenia lub wniesienia go w określonym terminie.

Czynności przekraczające zwykły zakres

Istnieje pewna grupa czynności, w odniesieniu do których ustawodawca wprost wskazuje, że przekraczają one zakres zwykłego zarządu i wymagają podjęcia uchwały wspólników, jeżeli umowa spółki nie przewiduje inaczej. Są to:
  • zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego,
  • nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości,
  • zwrot dopłat,
  • zawarcie umowy o zarządzenie spółką zależną,
  • rozporządzanie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego.
Jeśli więc umowa spółki nie reguluje w żaden sposób wymienionych czynności, to członek zarządu nie może ich dokonać samodzielnie.

Zapisy umowne

Ponieważ przepisy nie precyzują, co należy rozumieć pod pojęciem „zwykłych czynności”, najprościej będzie uregulować spółce tę kwestię na piśmie. Takie rozwiązanie z pewnością pomoże uniknąć w przyszłości niepotrzebnych sporów pomiędzy członkami zarządu.

W tym celu w umowie lub regulaminie zarządu należy zamieścić katalog spraw, które wspólnicy zaliczają do kategorii zwykłych czynności albo przekraczających ich zakres, np. zaciągnięcie zobowiązania lub rozporządzenie jej prawem o wartości nieprzekraczającej 10 tys. zł. Takie rozwiązanie z pewnością usprawni działanie zarządu, a jednocześnie uchroni jego członków od odpowiedzialności za błędną ocenę charakteru dokonanej przez nich czynności. Członkowie zarządu będą mogli wtedy swobodnie podejmować działania niezbędne do normalnego funkcjonowania spółki, bez obawy o ewentualne negatywne konsekwencje.
Autor:  Małgorzata Skonieczna, prawnik z Kancelarii Młotek

Więcej znajdziesz w hasłach: