RSS Mapa strony Mój portal Zadaj pytanie
    
Jesteś tutaj: Strona główna Aktualności Podatki w spółce
Rozmiar tekstu: f1f2f3
Dokument aktualny
Ważny od 2017-01-18  

Dowiedz się, jakie są skutki niedokonywania transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego

Z dniem 1 stycznia 2017 r. obniżono limit wynikający z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dla transakcji w obrocie gospodarczym, które można dokonywać bez pośrednictwa rachunku bankowego. Limit dokonywania bądź przyjmowania płatności bez rachunku płatniczego dla jednej transakcji wykonywanej na rzecz innego przedsiębiorcy wynosi będzie 15.000 zł. Jeśli spółka przekroczy ten limit, spowoduje to negatywne skutki w możliwości zaliczenia wydatków związanych z taką transakcją do kosztów podatkowych, jak i możliwości w odliczeniu VAT. Sprawdźmy, jakie to będą skutki.
Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą musi odbywać się za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy w każdym przypadku gdy:
  • stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 zł (dotychczas było to 15.000 euro);
przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji.

Przekroczenie limitu transakcji a skutki w kosztach podatkowych

Wraz z obniżeniem limitu transakcji wykonywanych bez pośrednictwa rachunku, wprowadzono zmiany w ustawie o PIT i w ustawie o CIT. Wynika z nich, że wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają koszty w tej części, w jakiej kwotę transakcji przekraczającą 15.000 zł zapłacono bez pośrednictwa rachunku płatniczego, albo gdy nie było możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów i o tę część zwiększają się przychody. Podatnik powinien dokonać tej korekty przychodów bądź kosztów w miesiącu, w którym uiszczono płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego.
Przykład: W styczniu 2017 roku spółka nabyła towar o wartości 25.000 zł, za który zapłaciła w całości gotówką. Przychód z tytułu nabytych towarów uzyskała w lutym i w marcu 2017 r. i w tych miesiącach może zaliczyć wydatki na towar do kosztów uzyskania przychodów. Jednak skoro dokonała płatności gotówką, a nie za pomocą rachunku płatniczego, do kosztów podatkowych nie może zaliczyć kwoty płatności gotówką, tj. 25.000 zł. Jeśli ta sama transakcja zostałaby częściowo uregulowana przelewem w kwocie np. 15.000 zł, a częściowo gotówką w kwocie 10.000 zł, wówczas do kosztów podatkowych spółka może zaliczyć tylko tę część wydatku, która została zapłacona przelewem. W rezultacie kwoty zapłaconej gotówką w wysokości 10.000 zł nie będzie można zaksięgować w ewidencji rachunkowej.
Konieczność ewentualnych korekt kosztów uzyskania przychodów lub przychodów podatkowych dotyczy tylko strony transakcji przekazującej zapłatę. Natomiast znowelizowane przepisy podatkowe nie przewidują dodatkowych obowiązków dla drugiej strony przyjmującej gotówkę w przypadku przekroczenia limitu transakcji.

W przypadku płatności:
  • które odbywają się za pomocą instrumentów płatniczych, związanych z rachunkami płatniczymi, takimi jak m.in. karty płatnicze, jak również
  • dokonywanych poprzez systemy pośredniczące w płatnościach, takie jak PayPal, PayU itp.
również będzie spełniony wymóg dokonania ich za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Obejmuje tylko regulowanie zobowiązań poprzez zapłatę

Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że wprowadzany od 1 stycznia 2017 r. przepis art. 15d ustawy o CIT dotyczący niezaliczania do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatności dotyczącej transakcji dokonano bez pośrednictwa rachunku płatniczego, odwołuje się do pojęcia „płatności” wynikającej z transakcji, o której mowa w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Obejmuje zatem wyłącznie sposób regulowania zobowiązania poprzez dokonywanie zapłaty. Nie odnoszą się natomiast do innych form regulowania (wygasania) zobowiązań, które ze swojej istoty nie mają charakteru płatności i nie są związane z rachunkiem płatniczym.

Zobowiązani regulowane w inny sposób niż w formie płatności nie podlegają przedstawionym zasadom. A zatem, takie formy regulowania (wygasania) zobowiązań, które:
  • ze swojej istoty nie mają charakteru płatności i
  • nie są związane z rachunkiem płatniczym
  • nie są objęte wymogiem limitu zobowiązującego do dokonania transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego.
Uregulowanie zobowiązań m.in. poprzez kompensatę (potrącenie) czy wymianę barterową nie jest objęte omawianymi zasadami. Dochodzi wówczas do uregulowania (wygaśnięcia) zobowiązania, jednak strony umowy nie dokonują „płatności”, które mogłyby być objęte zakresem tych regulacji.

Przepisy przejściowe

Zmiany w zakresie podatków dochodowych wynikające z ograniczenia limitu transakcji gotówkowych mają zastosowanie do płatności dokonywanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2016 r. Powyższa zasada nie ma zastosowania do płatności dotyczących kosztów zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed 1 stycznia 2017 r.

Ponadto w przypadku transakcji, która została zawarta przed 1 stycznia 2017 r., znowelizowane przepisy dotyczące kosztów podatkowych nie będą mieć zastosowania, jeżeli wartość transakcji nie przekraczała dotychczasowego limitu, tj. 15.000 euro. Na powyższe nie ma wpływu termin zapłaty wynikający z transakcji zawartych przed 1 stycznia 2017 r.
Przykład: Przykład 1.
Spółka nabyła usługi na kwotę 25.000 zł w listopadzie 2016 roku. Były one związane z przychodem w 2016 r i zaliczyła je do kosztów uzyskania przychodów w grudniu 2016 roku. Za te usługi zapłaciła w całości gotówką w styczniu 2017 roku. Pomimo że transakcja przewyższa limit 15.000 zł dopuszczalnego obrotu gotówkowego, to może być kosztem podatkowym, ponieważ zgodnie z przepisami przejściowymi nowy limit nie ma zastosowania do płatności dotyczących kosztów zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed 1 stycznia 2017 r.
Przykład 2.
Spółka zawarła z niemiecką spółką umowę na wykonanie robót budowlanych w listopadzie 2016 roku. Wartość transakcji wynosiła 8.000 euro. Po wykonaniu robót w styczniu 2017 roku spółka zapłaciła gotówką należność. Całą kwotę tej transakcji można zaliczyć do kosztów pomimo przekroczenia nowego limitu, ponieważ transakcję zawarto przed 1 stycznia 2017 r. i nie przekracza dotychczasowego limitu 15.000 euro.

Skutki w VAT

Negatywne konsekwencje wprowadzonych zmian przepisów w zakresie płatności transakcji za pośrednictwem rachunku płatniczego będą również w VAT, bowiem konieczność uregulowania przelewem faktur powyżej limitu transakcji gotówkowych jest warunkiem otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w skróconym terminie wynoszącym 25 dni (art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT). A zatem, jeżeli chcemy uzyskać przyśpieszony zwrot VAT, musimy respektować obniżony limit dla płatności transakcji bez pośrednictwa rachunku bankowego.
Autor:  Iwona Czauderna, doradca podatkowy

Więcej znajdziesz w hasłach: