RSS Mapa strony Mój portal Zadaj pytanie
    
Jesteś tutaj: Strona główna Aktualności Podatki w spółce
Rozmiar tekstu: f1f2f3
Dokument aktualny
Ważny od 2018-04-20  

Dowiedz się, jakie będą skutki podatkowe w VAT zwolnienia z długu

1) Zwolnienie z długu, o którym mowa w art. 508 K.c. - będąc nieefektywną formą wygaśnięcia wierzytelności, w następstwie której dłużnik nie ponosi ekonomicznego ciężaru jej wygaśnięcia, a wierzyciel nie uzyskuje ekonomicznego zadośćuczynienia swojemu świadczeniu opodatkowanemu VAT - nie stanowi uregulowania należności w rozumieniu art. 89b ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.
2) Zwolnienie z długu, o którym mowa w art. 508 Kc, nie zwalnia podatnika-wierzyciela od obowiązku rozliczenia podatku z tytułu transakcji na rzecz dłużnika, który został zwolniony od uregulowania należności, a podatnik-dłużnik w takim przypadku - skoro w wyniku tego zwolnienia nie ponosi ciężaru ekonomicznego tej transakcji (również podatku) - nie ma prawa do odliczenia, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, VAT z faktury (umowy) dokumentującej otrzymane od wierzyciela świadczenie.

Stan faktyczny

W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej w spółce A. sp. z o.o. (dalej: spółka) okazało się, że zawyżyła ona podatek naliczony w grudniu 2013 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że spółka posiadała wobec B. sp. z o.o. zobowiązania, w tym zobowiązania nieuregulowane w terminie 150 dni liczonych od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturach wystawionych przez tego kontrahenta. W związku z tymi zobowiązaniami spółka A. sp. z o.o. w rozliczeniach VAT za miesiące, w których upływał ww. termin, tj. odpowiednio za październik i listopad 2013 roku, dokonała korekty poprzez zmniejszenie podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT nieuregulowanych wobec spółki B. w ramach tzw. ulgi za złe długi w trybie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT. Z powodu znacznego zadłużenia spółki wobec B sp. z o.o., 31 grudnia 2013 r. oba podmioty zawarły umowę o zwolnienie z długu. Z jej postanowień wynikało, że na dzień 31 grudnia 2013 r. spółka A. sp. z o.o. jest dłużna B. sp. z o.o. kwotę nie mniejszą niż 1.500.000 zł. Spółka B. zwolniła spółkę A. z długu w wysokości 1.500.000 zł, a spółka A przyjęła to zwolnienie. Spółka A. uznając, że zwolnienie z długu oznacza uregulowanie, w tym zobowiązań nieuregulowanych w terminie 150 dni od dnia upływu terminu płatności należności określonych na fakturach wymienionych w załączniku do umowy, ponownie skorygowała - w trybie art. 89b ust. 4 ustawy VAT podatek naliczony - tym razem poprzez jego zwiększenie o kwoty wynikające z faktur VAT, załączonych do wspomnianej umowy. W umowie ujęto również faktury, co do których termin płatności 150 dni upływał po 1 grudnia 2013 r. W odniesieniu do tych faktur spółka A. nie skorygowała uprzednio odliczonego podatku naliczonego uznając, że - w świetle umowy - należności wynikające z tych faktur również zostały przez nią uregulowane.
Działania podatkowe spółki A. zakwestionowały organy podatkowe obu instancji, które przyjęły, że zwolnienie z długu przez wierzyciela nie może być w żaden sposób utożsamiane z uregulowaniem należności rozumianym jako jej uiszczenie.

Wyrok WSA w Rzeszowie

Spółka odwołała się od niekorzystnych rozstrzygnięć do WSA, który oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy zwolnienie spółki A. z długu przez wierzyciela nie stanowiło uregulowania należności, w rozumieniu art. 89b ustawy o VAT, a zatem nie mogło być podstawą do zastosowania tego przepisu w sprawie. Analogiczne stanowisko zajął NSA po oddaleniu skargi kasacyjnej spółki.
Komentarz eksperta
Przemysław Mańko
radca prawny
W komentowanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zajął się sprawą spółki z o.o., która miała zobowiązania wobec innej spółki, w tym nieuregulowane w terminie płatności wynikającego z faktur. Za miesiące, w których upływał termin płatności, spółka dokonała korekty deklaracji, poprzez zmniejszenie podatku w ramach ulgi za złe długi (art. 89b ust. 1 ustawy o VAT). Później jednak zawarto umowę o zwolnienie spółki z długu. W tej sytuacji ponownie skorygowała ona - w trybie art. 89b ust. 4 ustawy o VAT - podatek naliczony, tym razem poprzez jego zwiększenie o kwoty wynikające z faktur, uznając, że zostały one uregulowane. Takie działania spółki zakwestionował fiskus. Sprawa znalazł swój finał przed NSA, który musiał rozstrzygnąć, czy zwolnienie dłużnika z długu przez wierzyciela stanowi uregulowanie należności  w rozumieniu art. 89b ust. 1 i 4 ustawy o VAT. NSA uznał, że zwolnienia z długu - jako instytucji skutkującej brakiem konieczności regulowania należności - nie można utożsamiać z uregulowaniem należności w rozumieniu wskazanych przepisów. Niezależnie bowiem od cywilnoprawnych form wygaszania zobowiązań, na gruncie ustawy o VAT do nieuregulowania zobowiązania dochodzi wtedy, gdy jest ono niezapłacone.
Autor:  Przemysław Mańko, radca prawny

Więcej znajdziesz w hasłach: